Skip to main content

संमेलन लक्षण समास

  इये मराठीचिये नागरी
  साहित्य असे नानापरी
  परी चर्चा घरोघरी
   असे संमेलनाची

   विचारती सामान्य जन
  काय प्रकार संमेलन
   काय त्याचे प्रयोजन
  सारेच दिग्मूढ

    चालीला हा मेळा  दरसाल
   आधी निवडणूक इरसाल
  मग अवतरे सोहळा विशाल
   अखिल भारतीय

 आधी ग्रंथदिंडी सोहळा
  गत अध्यक्षांचा आवळा
  नव-अध्यक्षांचा कोहळा
  अवघे दाटले कौतुक

  चिंतनाचा पडे सडा
  विचार लोळती गडबडा
 भाषेचा विराट गाडा
  करे आवाज जागेवरी

   जाणती मार्केट डिमांड
   प्रकाशन घोड्यावरी मांड
 शब्दांवर कुशल कमांड
  असे साहित्यपुंगव

   करती चर्चा घनघोर
   सर्व जीवांस लागला घोर
  भाषेचे वैभव थोर
  पण भविष्य काळवंडले

   कशी टिकवावी भाषा
  कशी वाढवावी भाषा
  संमेलनाचा अनुदानित तमाशा
  कसा पुढे चालणार   
  
  भेटती समदुखी मित्र
   चालती अनेक सत्र
  पावले वळती इतरत्र
  हेच संमेलन जीवांचे

   करती भेदक गर्जना
   गगनभेदी घोषणा
   भाषेच्या शील रक्षणा
   धावती कागदी सिंह

    ऐशी अगाध असे लीला
   खेळ संमेलन चांगला
   भाषेचा जीव खंगला
   घेई उभारी नवी

     साहित्यिक प्राणी आगळा
    पुस्तकी घेई नाना कळा
    नेत्यांचा लागला लळा
    लागली वर्णी उपर

    साहित्य जीवनाचे प्रतिबिंब
    राजकारण जीवनाचे अंग
    लाभला थोडा सत्ता संग 
   काय बिघडले एवढे
 
   असती काही बाणेदार
    साहित्याचे स्वतंत्र सुभेदार
   घालिती स्वयंस्फूर्त बहिष्कार
   आणि मार टीकांचा

   संमेलन असे ऐरावत
   वाटे निष्ठावंता खिरापत
   विरोधकांची नसे मुर्वत
   चाले प्रवास वर्षानुवर्ष

  संमेलन बहुप्रसवा नारी
  होती संमेलने राज्यभरी
  पण सर्वांहुनी भारी
   हेच खरे अखिल भारतीय

  विदेशी पोचली उडी
  ओळखली एन.आर.आय. नाडी
  संस्कृतीची शानदार गुढी
  उभारली सातासमुद्रापार

   लाभती भक्कम प्रायोजक
   आणि कल्पक संयोजक
  चालती कल्पना रोचक
  पत्रकार नोंदीती सहर्ष

   संमेलन महिमा अपार
   फुक्या झाला पार गार
   एवढा सोहळा रुबाबदार
   डोळा न पाहिला

   मराठीचे गाऊ शौर्य गान
  आले शब्दांत त्राण
   हातात घेतली वहाण
  फोडू मुस्काट अन्य भाषांचे

   करू अनुवाद, लिहू फिक्शन
   सीमा भागात घेऊ एक्शन
   जीवनाचे सर्वांग भक्षण
   आणि निर्मुया कविता

  हेच संमेलनाचे सार
   लोपला भाषीय अंधार
   साहित्यिकांनी दिला आधार 
  वेलू गेला वर भलताच 
  

Popular posts from this blog

???

देशासाठी, समाजासाठी काहीतरी करावं असे समज असण्याचे दिवस होते, आपल्या भोवतालच्या लोकांच्या जगण्याचा स्तर जो आहे तो का आहे वगैरे प्रश्न पडू लागले तेव्हापासून ‘जात’ ही संपूर्णपणे चुकीची गोष्ट आहे हे मानत आलो आहे. आधी फारसा अभ्यास नसताना केवळ आदर्श समज म्हणून आणि आत्ता माझ्या आजूबाजूच्या लोकांना कसलेही कार्यकारणभावाचे पाठबळ नसलेल्या ‘जात’ नावाच्या दोऱ्यावर अभिमानाचे, द्वेषाचे, सोबतच्या माणसांना जातीच्या कप्प्यांत वाटण्याचे उद्योग करताना बघतो तेव्हा माझं मत दृढ होत जातं.        माझ्या इमारतीच्या आजूबाजूला, चौकांत, बाईक्सवर, फोर व्हीलरवर उद्या होणाऱ्या मोर्च्याची चर्चा आहे. फेसबुकवर तर मता-मतांचा कल्लोळ आहे. मोर्चा कसा केवळ जातीय नाही, त्यात स्त्रियांचे, शेतकऱ्यांचे प्रश्न आहेत असं एकानं म्हटलंय. बरं, फेसबुकवर जे विचारसरणी निहाय अड्डे आहेत त्यात लिबरल, सुजाण अशा  अड्ड्यावर नेहमी असणारा माणूस. लिखाणावरून जर लिहिणाऱ्याच्या भूमिकेची परीक्षा होत असेल तर ह्या माणसाची भूमिका बाकीच्यांनी जात मानू नये, पण माझ्या जात वाल्यांनी मानली तर वाईट म्हणू नये अशी पकडायला लागेल. त्यावर कमेंट करणारा एकजण म्हणत…

हंडाभर चांदण्या

मागच्या वर्षी कधी वर्तमानपत्रात, कधी फेसबुकवर मी ‘हंडाभर चांदण्या’ बद्दल वाचलं होतं. मग केवळ १०० रुपये तिकिटात आपल्या शहरातील नाट्यगृहात ‘हंडाभर चांदण्या’ बघितलं. टँकरची वाट बघणाऱ्या एका गावातल्या एका दिवसाची गोष्ट असं अत्यंत तोकडं वर्णन ह्या नाटकाचं करता येईल. बघायला सुरुवात करताना माझ्याकडे तेवढाच दुवा होता. नाटक गावाच्या वेशीत घुसतं तिथपासून मला ‘वेटिंग फॉर गोदो’ आठवत होतं. ‘हंडाभर चांदण्या’ वर गोदोचा प्रभाव आहे असं मला अजिबात वाटत नाही. गोदो ज्या पोस्ट-मॉडर्न म्हटल्या जाणाऱ्या अॅबसर्ड असण्यासाठी प्रसिद्ध आहे तशीच अॅबसर्डिटी ‘हंडाभर चांदण्या’ मध्येही आहे. पण ‘हंडाभर चांदण्या’ आणि गोदो ह्यांच्या अॅबसर्डिटीमध्ये एक महत्वाचा फरक आहे: गोदो हा सगळं आटपून, पोटभर हादडून केलेल्या सूक्ष्मतर निरीक्षणाचा, बौद्धिक आनंदाचा परिपाक असेल तर ‘हंडाभर चांदण्या’ ही मेलोड्रामा व्हायच्या शक्यतेत जाऊ शकणारा आक्रोश व्यक्त करणारी कृती आहे. अनेकांच्या जगण्याला ग्रासणारा, जगण्याच्या किमान पातळीचा प्रश्न कथेच्या केंद्रबिंदूला असताना त्याला तात्विक, भावनाविवश करण्याचा मोहमयी रस्ता टाळून अॅबसर्डिटी आणि …

एका मेटाफिजिकल कारस्थानाची दास्तान – १

एकदा एक नवा नवा कवी आपल्या बॅचमेटच्या गाडीतून बॅचमेटच्या इगतपुरीच्या फार्महाउसला चाललेला असतो. नवा नवा कवी आणि गाडीचा मालक हे एका प्रथितयश कॉलेजात एकत्र असतात. पुढे तिथून त्यांना नोकऱ्या लागतात. पुढे तिथून ते परदेशात जातात. पुढे तिथून ते अशा मोडला येतात जिकडे त्यांच्याकडे मुबलक पैसा जमून गेलेला असतो, त्यांचं लग्न झालेलं नसतं आणि त्यांचे आई-वडील त्यांच्याशी विकली फोनवर आणि क्वार्टरली किंवा बाय-अॅन्युअली समोरासमोर फॅमिली हॉलिडेजना भेटत असतात. मग ह्या प्रदीर्घ का-या पण मुमुक्षू अवस्थेत त्यांना त्यांचा एक सुपर सिनियर भेटतो, जो मॅरेथॉन रनर असतो आणि व्हेन्चर कॅपिटलिस्ट. त्याला भेटल्यावर गाडीवाला मित्र एथनिक ठेपले आणि आचार विकण्याचा स्टार्ट-अप काढतो आणि उरलेला मित्र, ज्याला आपण नवा नवा कवी म्हणत आहोत, तो म्हणतो, आय विल आल्सो फॉलो माय कॉलिंग, मग तो कवी बनतो.        म्हणजे तो एका कॉलेजात व्हिजीटींग शिकवायला लागतो. बाकीच्या वेळात तो कविता करू लागतो, वाचू लागतो, फिरू लागतो. मग फेसबुक अनहर्ड व्होईसेस नावाच्या पेजला तो फॉलो करतो. मग ते सगळे पेजचे लोक महिन्यातून एकदा एकेका नामचीन ठिकाणी भेटून एकमेक…